Böylesine geniş yaş sınırları bireysel ayrılıkları
da hesaba katan bir yaklaşım olabilir. Türk toplumunda sosyo-ekonomik koşulları
yönünden oldukça üst düzeyden gelen kızların erinlik yaşları 13’ün altına
düşmektedir. Erinliğe geç erip ergenlik yıllarının bedensel ve cinsel
büyümesine karşın duygusal ve sosyal gelişmenin henüz o düzeye ulaşamamış
gençler de bulunmaktadır.
Sağlık ve bedensel yönünden koşullar iyileştikçe
ergenlik yıllarının başlangıcı olarak kabul edilen erinlik daha küçük yaşlarda
ortaya çıktığı halde karmaşıklaşan toplum yapısı içinde ergenin gelişim
görevleri çeşitlenerek bunların gerçekleşmesi daha uzun yıllar alır duruma
gelmiş bulunmaktadır.
Ergenlik döneminin en önemli süreci olan “Bedensel
gelişim” bir anlamda duygusal, toplumsal ve zihinsel olgunlukların temelini
oluşturmaktadır. Ergenin somut yapısı ile ilgili olarak en önemli gelişmeler
boy ve ağırlık artışı, iskelet ve kas gelişimi, iç salgı sistemindeki gelişme ve
çeşitli organlarda görülen büyümelerdi. Ergenlik dönemi insan gelişimindeki en
hızlı büyüme evresinden birini oluşturur.
Ergenliğin başlangıcının en belirgin habercisi boy uzamasıdır.
Boy uzamasıyla tüm büyümeyi ve gelişmeyi hipofiz bezinin ön yumrularından çıkan
salgılar düzenlemektedir. Boy uzaması ve ağırlık artışını gösteren grafik
eğrisi incelendiğinde, gerek ergenliğin başlangıcı, gerekse hemen öncesinde
hızlı bir gelişim olduğu görülür. Erkeklerde hem boy ve hem de ağırlık
eğrilerinde yükseliş, 12-16 yaşları arası daha keskin ve belirgin bir biçimde
görülmekte ve bu ilerleme 18 yaşına kadar sürmektedir. Kızlarda ise ergenlik
öncesinde hızlı olan gelişimin ergenlik döneminde yavaşladığı görülür.
Çocukluk döneminde kaslar vücudun toplam ağırlığının %30 unu,
olgunlaşma sonucunda % 63 ünü oluşturur. Ergenlik döneminde kemikler ağırlaştığı
gibi hacimce de büyürler.
Ergenlik hızlı boy atma, cinsel organların büyümesi ve gövdede
kıllanma gibi belirtilerle kendini gösterir. Erkekte ses değişir ve kalınlaşır.
Kızda göğüsler gelişir ve gövdede belirli bölgelerde yağlanma ile kadın görünümü
ortaya çıkar. Ergenlik değişiklikleri buluğa erme kızlarda genellikle,
erkeklerden 1-2 yıl önce başlar ve biter, kızlarda ergenlik değişiklikleri
ortalama 13-14 yaşlarında beliren ilk aybaşı kanaması ile doruğuna erişir,
erkekte ergenlik,testislerin büyümesi ile başlar. Ergen, biyolojik gelişim
döneminde, hormon dengesinde bir takım değişiklikler yaşanmakta ve buna bağlı
olarak da farklı duygu ve davranışlar oluşmaktadır. Örneğin karşı cinsten
hoşlanma, çabuk sinirlenme, hırçınlık.....
Bu dönemde dengeli ve uyumlu
ilkokul çocuğu gider, yerine oldukça tedirgin güç beğenen ve çabuk tepki
gösteren bir genç gelir. Duyguları hızlı iniş ve çıkışlar gösterir. Çabuk
sevinir, çabuk öfkelenir, olur olmaz her şeyi sorun yapar. Tepkileri önceden
kestirilemez olur. Derslere ilgisi azalmış olur, çalışma düzeni bozulmuştur,
istekleri artmıştır. Kendisine tanınan hakları yetersiz bulur. Evdeki kuralların
ağırlığından ve sıklığından yakınır. Ana-babanın uyarılarına birden tepki
gösterir, inatçıdır. Evde pek durmak istemez, dağınıktır, savruktur, gürültülü
müzikten hoşlanır, yalnız kalmaktan ve gizlilikten hoşlanır.