Günümüz toplumunda çocuklar
ve ergenler, tüketime dayalı birçok sektörün hedef kitlesidir. Doğal olarak, hem
gıda hem de güzellik endüstrisi bütün pazarlama olanaklarını bu gruplar için
kullanmaktadır. Bir yandan marka haline gelmiş bol kalorili popüler fast-food
zincirleri beslenme alışkanlıklarında dengesizliğe yol açmakta, diğer yandan ise
kitle iletişim araçlarının güzelliği santimlik ölçülere indirgeyen anlayışı,
sürekli olarak gençliği baskı altında bırakmaktadır.
Bir de bunların üzerine
ergenin kendi bedeni ile uğraşma merakı eklendiğinde, neredeyse aç kalma
sayılabilecek diyetlerin ergen kültürünün bir parçası haline gelmesi daha kolay
anlaşılabilir.
Güzelleşmek Uğruna
"Çevreden gelen birçok
etken ergenin kendi vücudu ile uğraşma merakıyla birleşince ortaya aç kalma
sayılan diyetler çıkıyor."
Bu noktada anne-babalar ve
hatta ergenlerin kendileri için en büyük sorun, masum bir zayıflama (güzelleşme)
merakı ile yeme bozuklukları arasında ayrım yapabilmektir. Zira, anoreksia
nervoza ve bulimia nervoza olarak bilinen yeme bozuklukları en sık ergenlik
döneminde görülür ve büyük çoğunluğunda ilk problem, aşırı bir diyet gayretidir.
Klinik tablo anoreksia nervoza ve bulimia nervoza olarak tanımlanan yeme
bozukluklarına dönüştüğünde ise, yoğun aç kalma ve diyet gayretinin de ötesinde,
davranışlarla ilgili ve vücudu doğrudan etkileyen birçok sorun kendisini
gösterir.
Şişmanlık Yanılsaması
Anoreksia nervosa ve bulimia
nervoza, temelde bireyin beden imgesini yanlış değerlendirdiği, buna bağlı
olarak kendisini şişman algıladığı, yemek yemeyi reddettiği ve bu nedenle aşırı
kilo kaybına uğradığı durumlardır. Ancak; bulimia hastalarında; anoreksia
hastalarında pek rastlanmayan dürtüsel kaynaklı abartılı iştah ve tıkanırcasına
yeme atakları gözlenir.
Dengesiz Yemek
Yani dürtülerini kontrol
edemedikleri noktada bol kalorili gıdaların abartılı tüketildiği dönemleri,
sonradan pişmanlık duygusu içinde yoğun zayıflama gayreti izler. Bu nedenle,
anoreksikler kliniğe her zaman çok zayıf başvururlar, oysa bulimikler, bu
atakların varlığı nedeniyle yalnızca zayıf görünümde değil, bazen normal kiloda
ve hatta kilolu dahi karşımıza çıkabilirler. Ancak, bunlarda da kilo verme ve
kilo alma dönemleri birbirini izleyebilir.
Kızlar Daha Meraklı
Ergen kızlarda erkeklere
göre daha sık görülür. Vücut şekli ve ağırlığı ile ilgili aşırı uğraş vardır,
vücut görünümü ve ağırlığını sürekli kontrol etmeye yönelik neredeyse aç kalma
noktasına varan diyet programları, kendisini kusturma, aşırı spor yapma, idrar
söktürücü ve müshiller kullanılması gibi yöntemler sıkça gözlenebilir. Sürekli
olarak açlık duyusunu kontrol etme ve aç kalma sonucu yiyeceklerle ya da
yemeklerle yoğun uğraş; kişinin başka alanlara odaklanmasını güçleştirir,
sinirli ve çökkün olmasına yol açabilir, zamanla bedensel problemler de başlar,
kızlarda adet düzeni bozulur, kalori eksikliği sonucu aşırı zayıflama, enerji
kaybı görülebilir.