ERGENLİKTE CİNSEL GELİŞME
Cinsel
organların gelişmesi ile ergenlerde psikolojik yönden uyum gereksimi ve uyum
sorunları ortaya çıkar. Ergenin topluma uyumu, kendinde oluşan yeni gelişim
özelliklerine sağlıklı bir şekilde uyum yapabilmesine ve kendi cinsi ile olduğu
kadar karşı cinsle de normal ilişkiler geliştirebilmesine bağlıdır (Varış,1968).
Ergenin, bu dönemde oluşan değişme ve gelişmelere hem bireysel
(ruhsal) hem de toplumsal anlamda uyum yapabilmesi, hem kendi cinsi ile hem de
karşı cinsle iyi ilişkiler kurabilmesi ise, ileride de belirtileceği gibi,
oluşacak değişmeler konusunda bilgili olmasına ve bu döneme önceden
hazırlanmasına bağlıdır. Bu değişmeler birincil (esas) ve ikincil(ek) cinsiyet
özellikleri olarak iki grupta toplanabilir (Hurlock, 1985).
1- Birincil (Esas) Cinsiyet Özellikleri
Birincil cinsiyet özellikleri cinsel organlardaki gelişmeyi
açıklar. Erkek çocuklarda, cinsel organlardaki gelişme erinlik yıllarında
başlar. 14 yaşındaki çocuklarda testisler yetişkinlikteki büyüklüklerinin %10’u
kadardır. 14-16 yaşları arasında büyüme hızlanır, daha sonra yavaşlar. 20-21
yaşlarında normal yetişkinlikteki büyüklüğüne ulaşmış olur.
Testislerin iki görevi vardır:
1) Sperm adı verilen cinsiyet
hücrelerini yapmak.
2)Üreme için gerekli fiziksel ve
ruhsal uyumu sağlayacak hormonları sağlamak.
Testislerin büyümeye başlamasında
bir süre sonra penis de büyümeye başlar ve büyüme kısa sürede tamamlanır.
Erkek üreme organları gerekli olgunluğa eriştikten sonra gece
boşalmaları başlar. Bu boşalmalar cinsel rüyalar, dar giysiler, çok örtünme,
kabızlık, idrar torbasındaki fazla doluluk nedeniyle olur. Ortalama olarak
haftada 4 boşalma görülebilir.
Kızlarda üreme organlarının büyümesini izlemek zordur, çünkü
büyük bir bölümü karın içinde yer almaktadır. Ancak, karın ve kalçalardaki
büyüme, cinsel organlardaki büyümenin belirtisi olarak alınabilir. Cinsel
organlardaki gelişme, 16-17 yaşları arsında hızlanır, yetişkinlik büyüklüğüne
ise 20-21 yaşlarında ulaşır.
İlk ay hali bir ergenin çocuk yapma özelliğini kazandığı en erken
yaştır. 23-28 günde bir başlayan ve ortalama 5-6 gün süren bu kanama menopoz
dönemine, yani 40-50 yaşlarına kadar sürer.
İlk ay halinden bir yıla, hatta daha uzun bir süreye kadar ay
halleri düzensiz olur. Bu sırada kızlarda çocuk yapma yeteneği yoktur.
İlk ay hallerinde baş, sırt ve karın ağrıları, kusma, bayılma,
deri döküntüleri, ayak bileklerinde şişmeler görülebilir. Bunların etkisiyle
kızlar yorgun, huzursuz, sinirli ve psikolojik bir çöküntü içinde olabilirler.
Ay halleri normal bir düzene girdikçe bu durumlar kaybolur.
2- İkincil (Ek) Cinsiyet Özellikleri
Erinlik dönemi (Ergenlik döneminden önceki devre) ilerledikçe
kızlarla erkekler arasındaki görünüş farklılıkları büyür. Bu, fiziksel görünüm
ve ek cinsiyet özelliklerindeki farklılıklardan ileri gelir. Bunlara ek cinsiyet
özellikleri denmesinin nedeni, cinsiyet organları gibi üreme ile doğrudan ilgili
olmamalarıdır.
Ergenlik
döneminde, erkek çocuklarda cinsel bölgelerde, kol ve bacaklarda, göğüste,
koltuk altlarında kıllanmalar görülür. 14-14,5 yaşlarında başlayan kıllanma 15
yaş dolaylarında tamamlanır. 16-17 yaşlarındaki ergenler sakal tıraşı olmaya
başlarlar.
Daha önce yumuşak ve ince olan deri kaba ve kalın bir görünüm
alır. Yağ ve özellikle ter bezleri büyür ve çalışmaları artar. Yüzde yağlanma
bazen sivilcelere neden olur. Saçlarda kepeklenme bu dönemde görülür. Koltuk
altı kılları çıkmadan önce terleme başlar, sonraları daha da artar ve özel bir
koku çıkarır.
Kıllanmayla birlikte ses değişiklikleri de başlar. Seste
çatallaşma, kısıklaşma, kalınlaşma 13 yaşında başlar 16-18 yaşlarına kadar
sürebilir. Daha sonra kalın, güçlü ve düzgün bir ses ortaya çıkar.
Kızlarda ilk ikincil cinsiyet özellikleri kalçalarda görülür.
Kalçalar büyür ve yuvarlaklaşır. Bunun nedeni, kalça kemiklerinin büyümesi ve bu
bölgedeki yağ depolanmasının artmasıdır. Aynı dönemde yani 10-11 yaşlarında
göğüsler gelişmeye başlar. Kalça ve göğüs gelişmesinin ilerlediği bu sırada,
cinsel bölgeler kıllanmaya başlar.İlk ay halini görülmesinden kısa bir süre önce ya da sonra
cırtlak, çocuksu olan ses derin ve daha uyumlu bir duruma gelir. Ancak bu
farklılaşma erkeklerdeki kadar belirgin olmaz. (Kulaksızoğlu , 1998)
Ergenlik
Dönemi Cinsel Gelişimi Alt Başlıklar
Kadın
Üreme Organları Ve
İşlevleri
Kızlarda Ergenlik Dönemi Yaşanabilecek Sorunlar
Erkek
Üreme Organları
İşlevleri ve Ergenlik Dönemi Yaşanabilecek Sorunlar
|
|
|
|
|