Akne Kimde ve Neden Oluşur?
12-17 yaş grubundaki hemen hemen herkes,
ırktan ve etnik özelliklerden bağımsız olarak akne problemi yaşayabilir. Bu
kişilerin çoğu basit tedavilerle akne probleminden kurtulabilirken, daha ciddi
durumdakiler uzun süreli tedavi görmelidirler.
Ergenlik dönemindeki gençlerin
neredeyse %40’ı akne sorunları için bir dermatolog yardımına ihtiyaç duyacak
kadar ciddi sorunlar yaşamaktadır.
Pek çok kişide akne sorunu 10-13 yaşları arasında ortaya çıkar. Genelde 5-10 yıl
sürer ve 20’li yaşların başlarında geçer. Buna rağmen aknenin 20’li ve 30’lu
yaşlarda da devam ettiği, hatta ergenlik döneminde akne sorunu yaşamayan
kişilerde yetişkinlikte akne problemi yaşandığı da görülmektedir.
Akne lezyonları en çok yüzde oluşur ama aynı zamanda boyun, çene, sırt, omuz,
kafa derisi, kollar ve bacakların üst kısmında da görülebilir.
Ergenlik döneminde görülen aknelerin sebebi, kişilerin çocukluktan gençliğe
geçiş döneminde yaşadıkları değişikliklerdir. Fiziksel olgunluğu sağlayan
hormonlar, yağ bezlerinin daha çok sebum üretmesine neden olurlar.
Yağ bezleri üzerinde en çok etkili olan
hormon androjen hormonudur. Erkeklik hormonu olan androjen, kadınlarda da bir
miktar bulunur.
Yağ bezleri, içinden bir kılın büyüdüğü kıl foliküllerinde bulunurlar. Ergenlik
döneminde folikülün etrafında bulunan hücreler daha sık dökülürler. Akneli
kişilerde, akneli olmayan kişilere göre hücreler daha çok dökülür ve birbirine
yapışır. Dökülen hücreler sebumla karışıp birbirine yapıştığında, folikülün
ağzını tıkamaktadır. Bu esnada yağ bezleri sebum üretmeye devam etmekte ve
foliküller sebumla dolmaktadır.
Buna ek olarak, ciltte yaşayan bir bakteri olan P.acnes, kapalı kıl
foliküllerinde, daha kolay ve hızlı bir şekilde çoğalmaya başlar. Bu bakteri
ciltte inflamasyona neden olan tahrişler yaratır; bazen folikülün duvarı
patlayarak enfeksiyon cilde yayılır. Akne lezyonlarının siyah nokta lardan,
sivilcelere, onların da nodüllere dönüşmesi işte bu şeklide olmaktadır.
Aknenin Dört Temel Nedeni
Akne, kıl-yağ bezleri biriminin hastalığıdır.
Yağ bezleri isimlerini ürettikleri yağlı bir madde olan sebum’dan alırlar.
Normal şartlar altında sebum, kıl folikülü boyunca ilerler ve cilt yüzeyine
çıkar. Akne oluştuğu zaman sebum folikülün içinde kalır ve dışarı çıkamaz.
Akneler yağ bezlerinin daha yoğun olarak bulunduğu yüz, boyun, sırt, kolların
üstü ve omuzlar gibi bölgelerde daha çok oluşur. Siyah nokta şeklindeki akne
lezyonlarına komedon adı verilirken, kırmızı, şişmiş ve irinli lezyonlara papül,
nodül ve püstül denilmektedir.
Komedonların oluşmasını sağlayan dört temel etken vardır: